ПАДАДЗЕНЫ ІСК У СУД. ЗАПУШЧАНЫ БЕЛАРУСКАМОЎНЫ САЙТ СПРАВЫ

By Юрась ЗянковічComments Off on ПАДАДЗЕНЫ ІСК У СУД. ЗАПУШЧАНЫ БЕЛАРУСКАМОЎНЫ САЙТ СПРАВЫ

9 лютага 2026 году Юрась Зянковіч падаў іск супраць фінансавай кампаніі Wise US Inc. у Федэральны акружны суд ЗША для Паўднёвай акругі Тэхасу (Houston Division). Усе судовыя пошліны былі аплачаныя ў поўным аб’ёме, і справа афіцыйна прынятая судом да разгляду.

Тэкст іску і ўсе пададзеныя на дадзены момант судовыя дакуманты апублікаваныя на афіцыйным сайце справы.


Уручэньне іску адказчыку і пачатак працэсуальных тэрмінаў

10 лютага 2026 году копія іску была ўручаная адказчыку — Wise US Inc. З гэтага моманту пачынае адлік 21-дзённы працэсуальны тэрмін, на працягу якога адказчык абавязаны падаць у суд афіцыйны адказ на іск (Answer) або адпаведнае хадайніцтва.

Для тлумачэньня працэдуры:

– у федэральным судзе ЗША адсутнасьць адказу ў вызначаны тэрмін дае ісьцу права зьвярнуцца з хадайніцтвам аб вынясеньні завочнага рашэньня (default judgment);

– гэта не азначае аўтаматычную перамогу, але істотна пагаршае працэсуальнае становішча адказчыка і можа прывесьці да рашэньня суда без разгляду аргумэнтаў па сутнасьці;

– таму падача або непадача адказу ў межах 21 дня зьяўляецца ключавым працэсуальным момантам справы.


Запуск беларускамоўнай вэрсіі сайта

Таксама 10 лютага 2026 году пачала працаваць беларускамоўная вэрсія сайта, прысьвечанага гэтай судовай справе.

Цяпер сайт даступны ў дзьвюх моўных вэрсіях: ангельская вэрсія — асноўная для міжнародных СМІ і замежных чытачоў; і беларуская вэрсія — для беларускіх СМІ, грамадзянскай супольнасьці і шырокай публікі.


Функцыянал сайта

Абедзьве моўныя вэрсіі сайта маюць аднолькавую структуру і функцыянальныя разьдзелы:

1. Апісаньне справы — фактычная і працэсуальная перадгісторыя іску;

2. Судовыя дакуманты — публікацыя пададзеных у суд матэрыялаў з тлумачэньнямі (у беларускай версіі — у перакладзе);

3. Для СМІ — даведачная інфармацыя, прэс-рэлізы і правілы цытаваньня.

Сайт створаны як публічны архіў справы і інструмэнт празрыстасьці. Усе істотныя працэсуальныя падзеі будуць адлюстроўвацца на ім па меры іх узьнікненьня.


Публічнасьць справы

Юрась Зянковіч ад пачатку заяўляе, што гэтая справа будзе весьціся максымальна публічна. Ніякіх дамоваў пра неразгалошаньне (NDA) у дачыненьні да матэрыялаў справы не існуе і не плянуецца.

Мэта — не толькі судовае вырашэньне канкрэтнага канфлікту, але і публічная ацэнка практыкі, якая, на думку ісьца, вядзе да дыскрымінацыі беларускіх палітэмігрантаў, былых палітвязьняў і гуманітарных ініцыятываў пры доступе да фінансавых паслугаў.





Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Пра асабістае і бягучае..., Цікава, Юрыдычныя замарочкі

“КРУГЛЫ СТОЛ” З РЭЖЫМАМ: ВОСЬ ЯК ГЭТА ВЫГЛЯДАЕ НАСАМРЭЧ

By Юрась ЗянковічComments Off on “КРУГЛЫ СТОЛ” З РЭЖЫМАМ: ВОСЬ ЯК ГЭТА ВЫГЛЯДАЕ НАСАМРЭЧ

Некаторыя апазіцыйныя асобы ўжо душу зьелі сваімі просьбамі «давайце круглы стол», «трэба размаўляць», «трэба пачуць другі бок», «без дыялогу нічога не атрымаецца».

Я ўвесь час думаў: а як вы сабе гэта ўяўляеце? З кветкамі? З мадэратарамі? З эўрапейскімі гарантыямі? З кава-брэйкам і словамі “мы ўсе памыліліся”?

Дык вось, мы вырашылі змадэляваць для вас рэальны круглы стол з махровым прадстаўніком рэжыму. Вось вам дыялог. Глядзіце самі, як выглядае “другі бок”, зь якім нам прыдзецца мець справу.

Размаўляем напрамую, без пасярэднікаў, без фільтраў, без ілюзіяў.

Я, Юрась Зянковіч, супраць Юрыя Цераха, публіцыста «СБ. Беларусь сегодня». Твар у твар. Пра 2020 год. Пра гвалт. Пра суды. Пра “ўсё было па законе”. Пра што нас усіх чакае ў бліжэйшай будучыні.

Калі вам здаецца, што “рэальны круглы стол” мусіў бы выглядаць інакш, дык у мяне для вас іншага рэжыму няма.

Гэта і ёсьць іхняя нармальнасьць, іхняя логіка. Гэта і ёсьць іхняе разуменьне “дыялогу”.

⚠️ Спойлер:
— тут няма прымірэньня;
— тут няма кампрамісу;
— тут няма чароўнай фразы, пасьля якой “усе ўсё зразумеюць”.

Ёсьць толькі вельмі халодная размова, у якой нарматыў “усё было па законе” развальваецца пры першых жа пытаньнях; працэдуры аказваюцца рытуалам, у якім суддзя штампуе ўсё, што яму прыносяць; а дзяржаўны прапагандыст гаворыць, што так і мусіць быць, што гэта і ёсьць нармальнасьць, што так функцыянуе “любая” дзяржава.

І галоўнае. Робіцца бачна, што беларуская дзяржава баіцца нават ня вуліцы — яна баіцца простых словаў.

📌 Гэта відэа яшчэ доўга будзе хадзіць па коле. Ёсьць усе падставы меркаваць, што яго будуць цытаваць, перакручваць, выкарыстоўваць у тым ліку ў дзяржаўнай прапагандзе.

Як звычайна: з выразанымі кавалкамі і “правільнымі” акцэнтамі.

Таму мая парада простая:
👉 паглядзіце цалкам.
👉 не ў нарэзках.
👉 не па чужых камэнтарах.

А ўжо потым можна зноў паразважаць пра “іншы фармат дыялогу”, “страчаныя магчымасьці”, ці “калі б тады ўсе былі разумнейшыя”.

Пасьля гэтага відэа такія размовы гучаць значна меньш пераканаўча.

P.S. Для тых, хто дагэтуль лічыць, што праблема 2020-га была ў лозунгах, эмоцыях або “няправільнай тактыцы”: гэтае відэа — нэйтральна-іранічны, але вельмі халодны душ.

P.P.S. Так, гэта не прыемна глядзець. Так, гэта раздражняе. Не, інакш з гэтым рэжымам не размаўляюць. Пастарайцеся ўсё ж даглядзець да канца, нават калі вас цягне ванітаваць. Проста, каб у вас не было іллюзіяў і аллюзіяў.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Відэа, Праграма, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

ДАКУМАНТЫ ДЛЯ ПАЛІТВЯЗЬНЯЎ

By Юрась ЗянковічComments Off on ДАКУМАНТЫ ДЛЯ ПАЛІТВЯЗЬНЯЎ

За апошнія паўгады з турмаў у Беларусі выйшлі каля 150 палітвязьняў, сярод якіх ёсьць знакавыя фігуры: Віктар Бабарыка, Сяргей Ціханоўскі, Алесь Бяляцкі, Аляксандар Фядута, Павал Севярынец, Уладзімер Мацкевіч і іншыя. Гэта стала магчымым дзякуючы складаным і часта нябачным дыпляматычным намаганьням, у тым ліку з боку Злучаных Штатаў — па ініцыятыве прэзыдэнта Дональда Трампа і ў асобе сьпецпасланьніка прэзыдэнта ЗША па Беларусі Джона Коўла.

Але вызваленьне — гэта не фінал.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Сучаснасьць Беларусі

ПРА МАЮ АДВАКАЦКУЮ ЛІЦЭНЗІЮ І ПРА ТОЕ, ШТО Я РАБЛЮ, КАБ ЯЕ АДНАВІЦЬ

By Юрась ЗянковічComments Off on ПРА МАЮ АДВАКАЦКУЮ ЛІЦЭНЗІЮ І ПРА ТОЕ, ШТО Я РАБЛЮ, КАБ ЯЕ АДНАВІЦЬ

Час ад часу мне задаюць пытаньне: што ў цябе з адвакатскай ліцэнзіяй і што ўвогуле адбылося? Таму хачу коратка і спакойна гэта патлумачыць.

Я зьяўляюся адвакатам, ліцэнзаваным у штаце Ню-Ёрк. Гэтая ліцэнзія існуе, але цяпер прыпыненая ў сувязі з фэдэральнымі наступствамі, пра якія гаворка ніжэй. Я ніколі не быў ліцэнзаваны ў штаце Каларада і не займаўся каларадзкай юрыдычнай практыкай.

Падчас жыцьця ў Каларада я працаваў выключна ў сфэры фэдэральнага права, пераважна ў іміграцыйных справах. Такая дзейнасьць дазволеная фэдэральным заканадаўствам і рэгулюецца фэдэральнымі ворганамі. Яна не патрабуе ліцэнзіі кожнага штату, у якім адвакат фізычна знаходзіцца.

У 2018 годзе каларадзкія дысцыплінарныя ворганы пачалі трактаваць сваю юрысдыкцыю значна шырэй і распаўсюдзілі яе на адвакатаў, якія працуюць у штаце, але не ліцэнзуюцца ім і не займаюцца штатнай практыкай. Паступова сфармавалася практыка, якая пазьней пачала выкарыстоўвацца і ў іншых справах.

Мая справа ўзьнікла ў гэтым кантэксьце.

Яна пачалася са скаргі кліенткі. У ходзе разьбіральніцтва сутнасныя прэтэнзіі да маёй працы былі зьнятыя: незалежны экспэрт — прафесар права — пацьвердзіла, што мой мэтад дзеяньняў быў законным і прафэсійна дапушчальным.

Аднак каларадзкія ворганы засяродзіліся на фармальным пытаньні парадку фінансавых разьлікаў. Я кіраваўся правіламі штата Ню-Ёрк, бо там меў ліцэнзію. Гэта было расцэнена як парушэньне правілаў Каларада. Пры гэтым выкананьне каларадзкіх правілаў прывяло б да парушэньня правілаў маёй уласнай ліцэнзіі, а фінансавы вынік для кліента ў любым выпадку быў бы аднолькавы.

На гэтай падставе ў Каларада была распачатая дысцыплінарная справа. Асоба адваката ў дадзеным выпадку не была вызначальнай — вызначальнай стала сама магчымасьць замацаваць такую практыку. Сёньня, празь сем гадоў, гэтая справа працягвае цытавацца ў іншых выпадках.

Нягледзячы на фэдэральны характар дзейнасьці і адсутнасьць штатнай юрысдыкцыі, каларадзкія ворганы вынесьлі рашэньні і пераслалі іх у фэдэральныя ворганы, а таксама ў Ню-Ёрк. Гэта прывяло да аўтаматычных фэдэральных наступстваў для маёй ліцэнзіі.

Сыстэма дысцыплінарнай адказнасьці ў ЗША пабудаваная так, што ў большасьці выпадкаў іншыя юрысдыкцыі або фэдэральныя ворганы не праводзяць самастойнага аналізу, а проста ўжываюць так званую ўзаемную (reciprocal) дысцыпліну.

Я не аспрэчваю каларадзкія рашэньні як такія і не прашу фэдэральны суд іх пераглядаць. Гэта немагчыма і не зьяўляецца маёй мэтай, бо ня мае значэньня (часовае прыпыненьне ў судах гэтага штату ніяк на мяне ня ўплывае, бо я ніколі ня меў ліцэнзіі там працаваць). Прынцыповае пытаньне ў іншым: штат ня мае права рэгуляваць фэдэральную дзейнасьць, а тым больш — перасылаць вынікі такога рэгуляваньня ў фэдэральныя ворганы з мэтаю дадатковага пакараньня.

Таму я зьвярнуўся ў Фэдэральны акруговы суд у горадзе Вашынгтоне з іскам супраць фэдэральных ворганаў і супраць штата Каларада, які перадаў ім матэрыялы справы. Я прашу суд адказаць на наступныя пытаньні:

👉 ці мае штат увогуле права караць за дзейнасьць, якая дазволеная і рэгулюецца фэдэральным правам?

👉 ці могуць фэдэральныя ворганы накладаць пакараньне, не праверыўшы, ці меў штат паўнамоцтвы распачынаць такую справу?

👉 і ці можа штат пашыраць дзеяньне сваіх рашэньняў па-за межы ўласнай тэрыторыі, перасылаючы іх у фэдэральныя ўстановы?

У ЗША існуе выразны прэцэдэнт Вярхоўнага Суду — Sperry v. Florida (1963). Ён кажа простую рэч: тое, што дазволена фэдэральным законам, штат ня мае права рэгуляваць або забараняць. Калі адвакат парушае правілы фэдэральнай практыкі, ён адказвае перад фэдэральнымі ворганамі, а не перад штатам.

Менавіта гэтую справу я цяпер вяду. Калі суд схіліцца да маіх аргумантаў, то гэта ня толькі адновіць маю ліцэнзію, але ўвогуле прызнае пакараньні нядзейснымі нідзе, апроч як у судах самога штата Каларада.

Больш падрабязная інфармацыя, судовыя дакумэнты і абнаўленьні — тут:

👉www.supremacycase.com




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Маразм, Пра асабістае і бягучае..., Сучаснасьць Амэрыкі, Юрыдычныя замарочкі

АНАЛІЗ СТРАТЭГІІ НАЦЫЯНАЛЬНАЙ БЯСЬПЕКІ ЗША ДЛЯ БЕЛАРУСАЎ

By Юрась ЗянковічComments Off on АНАЛІЗ СТРАТЭГІІ НАЦЫЯНАЛЬНАЙ БЯСЬПЕКІ ЗША ДЛЯ БЕЛАРУСАЎ

🇺🇸 Што зьмяшчае новая стратэгія нацыянальнай бясьпекі ЗША — і чаму гэта важна для Беларусі і рэгіёну

Белы дом апублікаваў новую 2025 National Security Strategy — і, шчыра кажучы, тэкст атрымаўся больш палітычным, чым дыпляматычным. Некаторыя гэтыя пасажы ўжо кідаюць Эўропу ў халодны пот, а Масква будзе занадта задаволенай.

Вось галоўнае, што кідаецца ў вочы.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Сучаснасьць Амэрыкі, Цікава, Юрыдычныя замарочкі

Беларусь як краіна, дзяржава і ўлада

By Юрась ЗянковічComments Off on Беларусь як краіна, дзяржава і ўлада

Розьніца паняцьцяў: краіна ≠ дзяржава ≠ ўлада

Беларуская прапагандысцкая рыторыка часта зьмешвае ў адно паняцьці краіна, дзяржава і ўлада. Такое атаясамленьне служыць для таго, каб любая нязгода з дзеючай уладай выглядала як «здрада краіне». Аднак гэтыя тэрміны насамрэч азначаюць зусім розныя рэчы. Краіна – гэта найперш народ і тэрыторыя яго пражываньня, супольнасьць людзей са сваёй культурай і памяцьцю. Дзяржава – арганізаваная палітычная структура, інстытуты ўлады і законы, якія дзейнічаюць на пэўнай тэрыторыі. Ўлада – гэта канкрэтная канфігурацыя кіруючых асобаў ці рэжыму, што трымае ў сваіх руках рычагі дзяржаўнага кіраваньня. Напрыклад, Беларусь як незалежная краіна існуе з 1991 году, але за гэты час ёю пасьпелі пакіраваць і дэмакратычна абраныя лідэры, і аўтарытарны рэжым Лукашэнкі – гэта розныя ўлады ў межах той самай краіны. Адпаведна, нельга атаясамліваць аднаго чалавека ці рэжым з усёй краінай. Як слушна казаў Цыцэрон, дзяржава – гэта справа ўсяго народу, а народ – «гэта не проста любы натоўп, сабраны якім-кольвек чынам, але адзінства многіх людзей, зьяднаных згодаю ў пытаньнях права і супольнасьцю інтарэсаў»[1]. Дзяржава належыць народу, а не наадварот – народ не ўласнасьць дзяржавы ці ўлады.

Каб лепш зразумець розьніцу: краіна – гэта як арганізм, жывы народны глебас; дзяржава – гэта палітычны каркас, інстытуцыянальнае ўладкаваньне гэтага арганізму; ўлада – часовая «галава» ці кіроўца, якая можа мяняцца. Дзяржава ў тэорыі павінна служыць краіне (народу). Яшчэ Арыстоцель адзначаў, што дзяржава паўстае дзеля падтрымання жыцця, але існуе дзеля добрага, годнага жыцця[2][3]. Інакш кажучы, мэта палітычных інстытутаў – забясьпечыць грамадзтву ня проста выжываньне, а разьвіцьцё і дабрабыт. Калі ж дзяржаўная ўлада замест службы народу патрабуе ад народу служыць сабе, адбываецца падмена паняцьцяў. Так зьяўляюцца дэвізы кшталту «Дзяржава – гэта я» або лозунгі, што «без гэтага кіраўніка няма краіны». Насамрэч дзяржаву вызначаюць законы і прынцыпы, а краіну – людзі, якія яе насяляюць. Кіраўнікі ж прыходзяць і сыходзяць.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Гісторыя Беларусі, Праграма, Сучаснасьць Амэрыкі, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

Што значыць парушэньне дасудовай дамовы

By Юрась ЗянковічComments Off on Што значыць парушэньне дасудовай дамовы

🧾 У 2022 годзе я пайшоў на дасудовую дамову. Не таму, што я вінаваты. А таму, што абяцалі: 6 гадоў — максымум. Працэс хуткі, умовы ясныя, двое выйдуць з клеткі ў зале суда, а Рыгора Кастусёва адправяць лячыцца.

📉 Але дзяржава сваё слова парушыла. Суд даў 11 гадоў. Амаль удвая больш.

📌 Гэта ня проста подласьць. Гэта — юрыдычнае паняцьце. Яно называецца breach of statutory promise. Парушэньне гарантыі, якую дала дзяржава падчас дасудовай дамовы.

📚 Ва ўсіх цывілізаваных краінах гэта:
– падстава для іску;
– парушэньне права на справядлівы суд;
– дыскрэдытацыя юрыдычнай сыстэмы.

⚖️ Менавіта гэта мы цяпер і паказваем: што дзяржава не трымае нават тых правілаў, якія сама прапісала. І што такія дзеяньні — парушэньне правоў чалавека.

✊ Публікацыя маіх паказаньняў — гэта ня толькі маральны акт. Гэта частка будучага іску. Працяг будзе ўжо ў бліжэйшыя дні.

👉 Поўны тэкст паказаньняў — тут.

👉 Тут — поўны тэкст прысуду.

👉 А тут яшчэ нешта цікавае. Журналістаў наконт гэтага дакуманта прашу пакуль мяне не турбаваць, бо я ўсё адно недасяжны. Падрабязнасьці чакайце на наступным тыдні.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Праграма, Сучаснасьць Амэрыкі, Сучаснасьць Беларусі, Цікава, Юрыдычныя замарочкі

Гэта не “пакаяньне”. Гэта паказаньні пад прымусам — і мая спроба застацца сабой.

By Юрась ЗянковічComments Off on Гэта не “пакаяньне”. Гэта паказаньні пад прымусам — і мая спроба застацца сабой.

📅 Сёньня спаўняецца роўна 3 гады з пачатку судовага працэсу ў Менску, і 3 месяцы з таго моманту, як я вярнуўся на волю.

3 гады таму, у жніўні 2022, я сядзеў у клетцы. Але нават там — сказаў тое, што мог сказаць. Сказаў годна, хоць і пад кантролем КДБ. Я сказаў пра сваіх сяброў, пра веру ў справядлівасьць, і пра тое, што ўлада не павінна быць мэтай сама па сабе.

3 месяцы таму, у красавіку 2025, я ступіў на зямлю ЗША. І цяпер сам вырашаю, што сказаць і калі. І вось зараз — час паказаць, што я сказаў тады.

3 гады таму — у клетцы.
3 месяцы як вольны.
Я сам цяпер распавяду, што адбывалася насамрэч.
3 гады таму — у клетцы.
3 месяцы як вольны.
Я сам цяпер распавяду, што адбывалася насамрэч.

🧾 У гэтым допісе — поўны тэкст майго выступу ў судзе, паказаньні Кастусёва і Фядуты, усе супярэчнасьці, усе падвойныя сэнсы. Гэта не споведзь. Гэта nolo contendere. Гэта не “пакаяньне” — гэта дакумэнт, у якім я зрабіў столькі, колькі дазваляла абстаноўка.

📖 Прачытайце. Хто ведае, можа калісьці гэта зачытваюць у Гаазе.

👉 Поўны тэкст паказаньняў — тут.

✊ Калі верыш, што нават пад ціскам можна застацца сабой — зрабі рэпост. Сьведчаньне — гэта ўжо змаганьне.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Пра асабістае і бягучае..., Сучаснасьць Беларусі, Юрыдычныя замарочкі

Што насамрэч рухае сусьветнай палітыкай?

By Юрась ЗянковічComments Off on Што насамрэч рухае сусьветнай палітыкай?

Сёньня шмат хто ўспрымае падзеі вакол нас праз прызму кансьпіралогіі: маўляў, усё ідзе паводле таемных змоваў, сакрэтных лябараторый і падпольных дамоўленасьцяў. Але ці сапраўды гэта так? І ці можам мы зразумець геапалітыку, калі будзем здагадвацца, а ня глядзець на факты?

Дазвольце мне прапанаваць свой погляд — просты, але заснаваны на рэальным аналізе таго, што адбываецца ў сьвеце.


Не зь сябе трэба пачынаць

Адна з галоўных памылак беларусаў, украінцаў і расейцаў — гэта ўпэўненасьць, што ўвесь сьвет круціцца вакол іх краіны. Мы называем гэта беларусацэнтрызмам, украінацэнтрызмам, расейскацэнтрызмам. Іншымі словамі — перакананьне, што ўсё, што адбываецца ў сьвеце, робіцца з-за нас ці дзеля нас.

Але гэта — ілюзія. Насамрэч кожная краіна глядзіць на падзеі праз уласныя інтарэсы, фармаваныя гісторыяй, геаграфіяй, памяцьцю, страхам і эканомікай.

«Нельга зразумець паводзіны дзяржавы, не зразумеўшы яе геапалітычнага становішча» — Джордж Кэнан.

Continue reading this entry »

Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram

Праграма, Сучаснасьць Амэрыкі, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

Юрась Зянковіч вызвалены

By Юрась ЗянковічComments Off on Юрась Зянковіч вызвалены

Добры дзень усім. Я шчасьліва дабраўся да дому пасьля 4 год адсутнасьці. Дзякуй усім неабыякавым за падтрымку.У бліжэйшым часе, думаю, тут зьявяцца матэрыялы пра тое, як я правёў апошнія 4 гады жыцьця. А пачну ў таго, што ў панядзелак я планую правесьці прэс-канферэнцыю праз ZOOM для прадстаўнікоў СМІ. Калі ў вас ёсьць жаданьне ўзяць у ёй удзел, калі ласка, пакіньце каментар пад гэтым допісам з назвай вашага СМІ/блогу, і вам у прыватнае паведамленьне будзе дасланы лінк.Яшчэ раз усім дзякуй. Жыве Беларусь!




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна, Пра асабістае і бягучае...

Праект Канстытуцыі ад Юрася Зянковіча

By Юрась ЗянковічComments Off on Праект Канстытуцыі ад Юрася Зянковіча

Текст будет по-русски, а сам документ по-беларусски.

Поскольку разговоров о конституционной реформе очень много, да она и объективно необходима, я сел дописывать свой старый проект.

Разделы о механизмах государственной власти — это что-то такое, что может меняться в зависимости от приоритета тех, кто придет к власти. Может быть у нас будет по-прежнему суперпрезидентская республика, может просто президентская, а может быть и парламентско-правительственная (мой проект как раз заточен под последнее).

Но вот первые два раздела касаются не только власть имущих, а каждого беларуса. Потому что первые два раздела — это о том, как организована жизнь каждого из нас, а также о том, какие у нас у всех права.

Поскольку документ длинный и довольно нудный для большинства, я пройдусь по основным пунктам, которые, как мне кажется. особенно важны для всех и каждого:

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Афіцыйна

Што трэба рабіць, каб Беларусь сталася пасьпяховай краінай?

By Юрась ЗянковічComments Off on Што трэба рабіць, каб Беларусь сталася пасьпяховай краінай?

Сёньня нашая краіна перажывае пачатак эканамічнага і сацыяльнага тайфуна – да вельмі сур’ёзных праблемаў з эканомікай у пачатку году, дадаўся каранавірусны крызіс. Каранавірус, з аднога боку, абнажыў крызіс недаверу да ўлады, а з другога – прывёў да сусьветнай эканамічнай дэпрэсіі, якая пагражае стацца настолькі ж сур’ёзнай, як сусьветная вайна.

Continue reading this entry »

Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram

Uncategorized

У ПРАЦЯГ ТЭМЫ ПРА ФІНАНСАВУЮ ЭТЫКУ

By Юрась ЗянковічComments Off on У ПРАЦЯГ ТЭМЫ ПРА ФІНАНСАВУЮ ЭТЫКУ

Тыдзень таму я напісаў пра тое, што лічу важным абмеркаваць адкрыта: ці этычна зьбіраць грошы на грамадзкую і палітычную дзейнасьць у эміграцыі ў людзей, якія самі знаходзяцца ў нестабільным становішчы. Той допіс выклікаў шмат рэакцый — падтрымкі, крытыкі, эмоцый. І гэта нармальна. Значыць, тэма сапраўды закранае.

У перадачы Радыё «Свабода» я меў магчымасьць больш спакойна і падрабязна растлумачыць сваю пазыцыю.

Хачу яшчэ раз падкрэсьліць галоўнае: гаворка не пра асобаў і не пра чыйсьці маральны статус. Гаворка пра мадэль. Я не супраць салідарнасьці і не супраць данатаў як такіх. Я за тое, каб яны мелі празрыстую мэту, разумны бюджэт і адказ на пытаньне: калі і як праект стане самадастатковым.

Беларуская эміграцыя — гэта не багатая дыяспара. Гэта людзі, якія страцілі краіну, маёмасьць, стабільнасьць і часта — бясьпеку сваіх блізкіх. У такой сытуацыі кожны збор — гэта ня проста “добрая справа”, а маральны выбар. Я перакананы ў тым, што салідарнасьць павінна быць інструмэнтам умацаваньня людзей, а не фарматам пастаяннай залежнасьці.

    Кожны, безумоўна, сам вырашае, каму і на што ахвяраваць. Але права задаваць пытаньні пра эфэктыўнасьць і адказнасьць — гэта таксама частка дарослага грамадзтва.

    Ніжэй — поўная размова.




    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Відэа, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

    ПРА ФІНАНСАВУЮ ЭТЫКУ Ў ЭМІГРАЦЫІ

    By Юрась ЗянковічComments Off on ПРА ФІНАНСАВУЮ ЭТЫКУ Ў ЭМІГРАЦЫІ
    Пабірацца ў эмігрантаў ці працаваць як усе?

    Сесьці за гэты пост мяне прымусіў артыкул у «Нашай Ніве» пра тое, што Павал Севярынец абвясьціў збор на грамадзкую дзейнасьць, бо лічыць, што мае права на падтрымку беларускай эміграцыі на любое сваё жаданьне. Той самай эміграцыі, якая ў значнай частцы знаходзіцца ў такіх самых умовах, як ён сам: на чужыне, часта без дакумэнтаў, без мовы і без элементарнай стабільнасьці. У гэтай сытуацыі пытаньне збору грошай — гэта, на маю думку, пытаньне маралі і этыкі.

    Я добра ведаю Паўла, мы асабіста знаёмыя ўжо амаль 30 гадоў. Прашу яго не ўспрымаць гэта як асабістую непрыязь або “хейт”. Я паважаю ягоную мужнасьць і адданасьць справе, але не магу прыняць фінансавую мадэль, у якой грамадзкая дзейнасьць становіцца асноўнай крыніцай існаваньня за кошт такіх самых людзей у выгнаньні.

    Эпоха грантавай стабільнасьці скончылася. Закрыцьцё USAID і зьмяншэньне фінансаваньня ад буйных донараў азначаюць канец старой архітэктуры. А тое, што засталося, пасьпяхова разьмяркоўваецца паміж структурамі, якія шмат гадоў жывуць у логіцы грантавага фінансаваньня і не дапускаюць канкурэнтаў да свайго стала (як кажуць, «скарачэньне кармавой базы вядзе да росту ўнутрывідавай канкурэнцыі»). Падабаецца каму ці не, але гэта новая рэальнасьць.

    У гэтай рэальнасьці кожны з нас стаіць перад выбарам.

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Праграма, Рознае блогавае, Сучаснасьць Беларусі

    КАЛІ САНКЦЫІ Б’ЮЦЬ ПА АХВЯРАХ, А НЕ ПА РЭЖЫМУ

    By Юрась ЗянковічComments Off on КАЛІ САНКЦЫІ Б’ЮЦЬ ПА АХВЯРАХ, А НЕ ПА РЭЖЫМУ
    Wise smashes political prisoners

    Сёньня я падаў іск у фэдэральны суд ЗША супраць фінансавай кампаніі Wise.

    Прычына простая і, на жаль, знаёмая многім беларусам: мне заблякавалі банкаўскі рахунак пасьля таго, як я спрабаваў перавесьці грошы ў Асацыяцыю палітвязьняў Беларусі.

    Летась я адкрыў рахунак у Wise. Спачатку — каб атрымаць гуманітарную дапамогу як былы палітвязень. Пазьней — каб самому дапамагаць тым, каго вызвалілі пасьля мяне.

    Wise smashes Belarusian political prisoners
    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Маразм, Пра асабістае і бягучае..., Сучаснасьць Амэрыкі, Сучаснасьць Беларусі, Цікава, Юрыдычныя замарочкі

    ПРА ХЛУСЬНЮ І ПРАЎДУ

    By Юрась ЗянковічComments Off on ПРА ХЛУСЬНЮ І ПРАЎДУ

    Колькі ж цяпер напісалі небыліцаў пра “амэрыканку”. Чытаеш — і часам ня верыш, што гаворка пра тое самае месца, у якім ты сам правёў бяз малага два гады, а нібы танны трыллер табе спрабуюць прадаць пад выглядам сьведчаньняў сядзельцаў!

    Кручкі ў столі “мяккага пакоя”, падвешваньні “тры разы на дзень”, лёзунгі на сьценах — усё нібыта з квест-руму. Наступным, напэўна, будзе “расстрэльны пакой” за жалезнымі дзьвярыма, у які Павук (адзін шырокавядомы ў вузкіх колах канваір, які любіць наморднік насіць) заводзіць на экзекуцыю. Легенда старая, баяністая, яе любяць старажылы навічкам распавядаць, каб напужаць мацней — але, глядзіш, зноў пойдзе ў абарот.

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Маразм, Пра асабістае і бягучае..., Сучаснасьць Беларусі

    МОЙ КАМЕНТАР ДЛЯ РАДЫЁ “РАЦЫІ”

    By Юрась ЗянковічComments Off on МОЙ КАМЕНТАР ДЛЯ РАДЫЁ “РАЦЫІ”

    Сёньня я даў разгорнуты каментар у прамым эфіры на “Радыё Рацыя” з нагоды слуханьняў у Кангрэсе ЗША па Беларусі, якія адбыліся ўчора, 3 лютага 2026 году. Ніжэй прывожу расшыфроўку эфіра.

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Афіцыйна, Сучаснасьць Амэрыкі, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

    КАЛІ ЗАКОН ЁСЬЦЬ, А РАШЭНЬНЯ НЯМА

    By Юрась ЗянковічComments Off on КАЛІ ЗАКОН ЁСЬЦЬ, А РАШЭНЬНЯ НЯМА

    Апошнія гады я вяду па сутнасьці вайну ў федэральных судах ЗША за аднаўленьне сваёй адвакацкай ліцэнзіі, якая пачалася са, здавалася б, простага пытаньня: ці можа штат караць адваката за фэдэральную практыку, а федэральныя ворганы — аўтаматычна гэта прымаць без уласнай праверкі?

    Гэтае пытаньне крыху не ўвачавіднае для беларускіх чытачоў, але закон ЗША кажа выразна: так рабіць нельга. Але штатам, як любым бюракратычным інстытутам, хочацца больш улады, і таму яны часам спрабуюць рабіць тое, што ім забаронена.

    Менавіта гэтае жаданьне атрымаць больш улады адміністратыўнымі ворганамі, што назіраюць за адвакатурай у Каларада, прывяло да таго, што я страціў права працаваць у федэральных ворганах — ня толькі ў імміграцыйных судах, але і ў федэральным акружным судзе ў Каларада.

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Афіцыйна, Маразм, Пра асабістае і бягучае..., Сучаснасьць Амэрыкі, Цікава, Юрыдычныя замарочкі

    ВЯСНА У ТЭХАСЕ

    By Юрась ЗянковічComments Off on ВЯСНА У ТЭХАСЕ

    Зіма, здаецца, скончылася: на вуліцы зноў +23.

    Цэлы тыдзень у нас былі начныя прымаразкі: тэмпература падала ажно да -4! Прыйшлося тэрмінова эвакуёўваць усе трапічныя расьліны дахаты: тут у нас цяпер стаяць памэла, апельсін, лімон, банан, авакада — хата падобная на філіял джунгляў.

    А сёньня пасьля абеду мы гэта ўсё зноў павыцягваем навонкі.

    Вясна ідзе! Вясьне дарогу!

    Алена ў мінулыя гады ў пачатку лютага ўжо высаджвала памідоры ў грунт і зьбірала першы ўраджай радзіскі. Зараз яна з гэтым завязала і пераключылася на трапічнае расьлінаводзтва.

    Мапа актуальнай тэмпературы ў ЗША прыкладаецца. Тэмпература ўказаная ў фарэнгейтах. Калі хочаце пералічыць на цэльсіі, адыміце 32 і падзяліце папалам (дакладная формула C=(F-32)*5/9).




    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Пра асабістае і бягучае..., Рознае блогавае, Сучаснасьць Амэрыкі

    РЭФЛЕКСІІ І РЭАКЦЫІ НА МАЁ ВІДЭА ЗЬ ЛЮДАЖОРАМ

    By Юрась ЗянковічComments Off on РЭФЛЕКСІІ І РЭАКЦЫІ НА МАЁ ВІДЭА ЗЬ ЛЮДАЖОРАМ

    За апошнія два дні я ўважліва паглядзеў, як “адгукнулася” ў сэрцах і розумах людзей мая дыскусія з Юрыем Церахам.

    Карціна атрымалася паказальная.

    “Наша Ніва” напісала вялікі матэрыял — з кантэкстам, цытатамі, ацэнкамі. Спасылку на самі дэбаты ў тэксьце даць пабаяліся, але анонс у сацсетках ёсьць: хто хоча, той знойдзе. Маё прозьвішча напісалі правільна, і маю (сама)ацэнку агучылі — ужо нядрэнна. Гэта выглядае як рэдакцыйная асьцярожнасьць: гаварыць пра дыялёг — можна, паказаць сам дыялёг — страшна. Фіксую без крыўдаў.

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Відэа, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

    ШТО НАСАМРЭЧ АДБЫВАЕЦЦА Ў ЗША або ПРА “ГЕСТАПА ICE”

    By Юрась ЗянковічComments Off on ШТО НАСАМРЭЧ АДБЫВАЕЦЦА Ў ЗША або ПРА “ГЕСТАПА ICE”

    Мой папярэдні пост, які б ён ня быў вытрыманы і карэктны, бо заклікаў дачакацца вынікаў расследваньня, выклікаў хвалю хейту і спробаў патлумачыць мне, што я не разумею, што “ЗША пераўтвараюцца ў лукашэнкаўскую Беларусь”. Прычым пераважна мне гэта спрабавалі тлумачыць людзі, якія ў ЗША не жывуць і ня ведаюць бягучую павестку дня ў краіне.

    Таму я вырашыў растлумачыць, што ж насамрэч адбываецца, і з чым зьвязаныя сьмерці двух людзей у Міннэсоце.

    Апошнія тыдні ў інфармацыйнай прасторы як унутры, так і за межамі ЗША зноў пануе знаёмая карцінка: відэа, крыкі, дым, слёзацёчны газ, загалоўкі пра “гестапа”, “масавыя арышты” і “забітых мірных людзей”. Для беларускамоўнай аўдыторыі, якая глядзіць на гэта з Эўропы або з постсавецкай прасторы, усё выглядае як чарговы доказ таго, што “Амэрыка скочваецца”, а федэральная ўлада нібыта пачала вайну супраць уласных грамадзянаў.

    Праблема ў тым, што без разуменьня прававых нормаў і канкрэтнай перадгісторыі гэтая карцінка ня проста няпоўная — яна наўмысна скажоная.

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Амэрыканскія традыцыі, Рознае блогавае, Сучаснасьць Амэрыкі, Юрыдычныя замарочкі

    У МІННЕАПАЛІСЕ ЗНОЎ ЗАГІНУЎ ЧАЛАВЕК

    By Юрась ЗянковічComments Off on У МІННЕАПАЛІСЕ ЗНОЎ ЗАГІНУЎ ЧАЛАВЕК

    Праца Дэпартамента хатняй бясьпекі (DHS) у буйных гарадах ЗША — гэта ўжо даўно не “рутынная апэрацыя федэральнай улады”. Гэта кожны раз сутыкненьне двух сьветаў. З аднаго боку — федэральныя афіцэры, якія выконваюць закон і свае службовыя функцыі. З другога — пратэстная сцэна, якая вакол ICE даўно ператварылася ў асобную індустрыю з фінансаваньнем і штатным праплочаным актывам.

    Я буду называць рэчы сваімі імёнамі. Пратэсты супраць ICE — гэта не толькі “выпадковыя людзі з добрым сэрцам”. У такіх месцах амаль заўсёды прысутнічаюць прафесійныя актывісты, для якіх пратэсты супраць “фашысцкага рэжыма Трампа” — гэта аплочваемая праца за грошы. Гэта людзі, якія мэтанакіравана адсочваюць апэрацыі федэралаў, прыязджаюць загадзя, ведаюць маршруты, графікі і тактыку, і чыя дзейнасьць — гэта не спантанны парыў, а сыстэмная праца на зрыў федэральных аперацыяў па барацьбе зь нелегальнымі замежнікамі, некалькі мільёнаў якіх праніклі ў ЗША за часоў Байдэна (часта гэта злачынцы, аб’яднаныя ў банды, і нават трапляюцца тэрарысты). Побач з платнымі актывістамі падцягваюцца і звычайныя грамадзяне, якія шчыра вераць, што “робяць правільна”. Але ў суме гэта дае прадказальны вынік: федэральным афіцэрам пачынаюць замінаць працаваць. Масла ў агонь падліваюць мясцовыя палітыканы, якія будуюць сваю кар’еру на супрацьстаяньні федэральнай уладзе, прычым часта — як тое адбываецца ў Міннесоце — пераходзяць мяжу закону (на словах выступаць супраць федэральнай улады законна; выкарыстоўваць сваю пасаду дзеля зрыву працы федэралаў — злачынства).

    Continue reading this entry »


    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Сучаснасьць Амэрыкі, Цікава, Юрыдычныя замарочкі

    ВЫЙШАЎ НАШ З АНАТОЛЕМ ЛЯБЕДЗЬКАМ ДВУБОЙ НА БЕЛСАЦЕ

    By Юрась ЗянковічComments Off on ВЫЙШАЎ НАШ З АНАТОЛЕМ ЛЯБЕДЗЬКАМ ДВУБОЙ НА БЕЛСАЦЕ

    Гэтая размова была не пра асобаў і не пра мінулыя заслугі. Яна была пра непрыемную, але прынцыповую рэч: чаму за пяць гадоў пасьля 2020-га мы так і не выйшлі з тупіку.

    У эфіры я наўмысна не спрачаўся пра дэталі, пляны і працэдуры. Я гаварыў пра аснову: дыялёг магчымы толькі тады, калі існуюць два палітычныя суб’екты. Калі другі бок лічыць цябе сілай — або хаця б роўным. Калі ж не — гэта не дыялёг, а размова з самім сабой у студыі.

    Праблема не ў тым, што апазыцыя “дрэнная” або “няшчырая”. Праблема ў тым, што яна так і не стала палітычным суб’ектам, зь якім аўтарытарная ўлада вымушаная лічыцца. Бяз гэтага маральная рацыя, падтрымка Захаду і прыгожыя заявы не пераўтвараюцца ў палітыку.

    Гэта цяжкая размова. Яна нязручная. Яна раздражняе. Але пакуль мы яе пазьбягаем, мы будзем зноў і зноў абмяркоўваць “дыялёг”, якога не існуе.

    Калі дыялёг пяць гадоў не пачынаецца — магчыма, праблема не ў тым, што нас не чуюць, а ў тым, што мы так і ня сталі сілай.

    Відэа — ніжэй. Раю паглядзець цалкам, а не па цытатах.




    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Відэа, Праграма, Сучаснасьць Беларусі, Цікава

    ЦЫНІЧНАЯ ЛЕВІЗНА

    By Юрась ЗянковічComments Off on ЦЫНІЧНАЯ ЛЕВІЗНА

    Левыя, якія месяцамі крычаць пра “генацыд” у Газе, раптам страцілі голас, калі ў Іране рэжым расстрэльвае, вешае і забівае тысячы ўласных грамадзянаў. Ні маршаў, ні намётаў, ні сьлёз у Instagram — цішыня, як у старажытным персідзкім зіккураце.

    Асаблівы цынізм — спрабаваць абвінавачваць у іранскіх забойствах Ізраіль і ЗША. Маўляў, гэта яны “справакавалі”, “дапусьцілі”, “ня так адрэагавалі”. Клясыка: кат забівае, але вінаваты той, хто яго асудзіў.

    Пытаньне простае: што, кармушка прапластэлінскіх пратэстаў зачыняецца? Ці мараль працуе толькі там, дзе зручна, модна і аплочваецца грантамі з фондаў аятоллаў?

    Салідарнасьць з ахвярамі — гэта не пра сэлфі і хэштэгі. Гэта пра пасьлядоўнасьць. А яе ў некаторых, як бачым, хранічны дэфіцыт.




    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Маразм, Рознае блогавае

    ДАПАМОГА ПАЛІТВЯЗЬНЯМ

    By Юрась ЗянковічComments Off on ДАПАМОГА ПАЛІТВЯЗЬНЯМ

    Сёньня атрымаў пацьверджаньне: набытыя за грошы Belarusian Democracy Institute, які я ўзначальваю, 13 мультыварак перададзеныя вызваленым у апошняй групе палітвязьняў у Варшаве.

    Акрамя гэтага, на пастаяннай аснове перадаю вітаміны, а таксама аплачваю рахункі іншых палітвязьняў і іх сем’яў — праз асабістыя кантакты, без публічнага шуму.

    Гэта, уласна, і ёсьць адказ на папрокі пра “клянчыш грошы” і “адсправаздачся, куды патраціў $60”.

    За паўгады праз Facebook сабрана менш за $100. Патрачана ўжо некалькі тысячаў. Розьніцу, як і раней, пакрываю з уласнай кішэні.

    Без геройства. Проста салідарнасьць там, дзе яна сапраўды патрэбная.




    Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


    Афіцыйна, Пра асабістае і бягучае..., Сучаснасьць Беларусі
    Blue Taste Theme created by Jabox