Archive

For the Рознае блогавае category

ПРА ФІНАНСАВУЮ ЭТЫКУ Ў ЭМІГРАЦЫІ

Comments Off on ПРА ФІНАНСАВУЮ ЭТЫКУ Ў ЭМІГРАЦЫІ

Сесьці за гэты пост мяне прымусіў артыкул у «Нашай Ніве» пра тое, што Павал Севярынец абвясьціў збор на грамадзкую дзейнасьць, бо лічыць, што мае права на падтрымку беларускай эміграцыі на любое сваё жаданьне. Той самай эміграцыі, якая ў значнай частцы знаходзіцца ў такіх самых умовах, як ён сам: на чужыне, часта без дакумэнтаў, без мовы і без элементарнай стабільнасьці. У гэтай сытуацыі пытаньне збору грошай — гэта, на маю думку, пытаньне маралі і этыкі.

Я добра ведаю Паўла, мы асабіста знаёмыя ўжо амаль 30 гадоў. Прашу яго не ўспрымаць гэта як асабістую непрыязь або “хейт”. Я паважаю ягоную мужнасьць і адданасьць справе, але не магу прыняць фінансавую мадэль, у якой грамадзкая дзейнасьць становіцца асноўнай крыніцай існаваньня за кошт такіх самых людзей у выгнаньні.

Эпоха грантавай стабільнасьці скончылася. Закрыцьцё USAID і зьмяншэньне фінансаваньня ад буйных донараў азначаюць канец старой архітэктуры. А тое, што засталося, пасьпяхова разьмяркоўваецца паміж структурамі, якія шмат гадоў жывуць у логіцы грантавага фінансаваньня і не дапускаюць канкурэнтаў да свайго стала (як кажуць, «скарачэньне кармавой базы вядзе да росту ўнутрывідавай канкурэнцыі»). Падабаецца каму ці не, але гэта новая рэальнасьць.

У гэтай рэальнасьці кожны з нас стаіць перад выбарам.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


ВЯСНА У ТЭХАСЕ

Comments Off on ВЯСНА У ТЭХАСЕ

Зіма, здаецца, скончылася: на вуліцы зноў +23.

Цэлы тыдзень у нас былі начныя прымаразкі: тэмпература падала ажно да -4! Прыйшлося тэрмінова эвакуёўваць усе трапічныя расьліны дахаты: тут у нас цяпер стаяць памэла, апельсін, лімон, банан, авакада — хата падобная на філіял джунгляў.

А сёньня пасьля абеду мы гэта ўсё зноў павыцягваем навонкі.

Вясна ідзе! Вясьне дарогу!

Алена ў мінулыя гады ў пачатку лютага ўжо высаджвала памідоры ў грунт і зьбірала першы ўраджай радзіскі. Зараз яна з гэтым завязала і пераключылася на трапічнае расьлінаводзтва.

Мапа актуальнай тэмпературы ў ЗША прыкладаецца. Тэмпература ўказаная ў фарэнгейтах. Калі хочаце пералічыць на цэльсіі, адыміце 32 і падзяліце папалам (дакладная формула C=(F-32)*5/9).




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


ШТО НАСАМРЭЧ АДБЫВАЕЦЦА Ў ЗША або ПРА “ГЕСТАПА ICE”

Comments Off on ШТО НАСАМРЭЧ АДБЫВАЕЦЦА Ў ЗША або ПРА “ГЕСТАПА ICE”

Мой папярэдні пост, які б ён ня быў вытрыманы і карэктны, бо заклікаў дачакацца вынікаў расследваньня, выклікаў хвалю хейту і спробаў патлумачыць мне, што я не разумею, што “ЗША пераўтвараюцца ў лукашэнкаўскую Беларусь”. Прычым пераважна мне гэта спрабавалі тлумачыць людзі, якія ў ЗША не жывуць і ня ведаюць бягучую павестку дня ў краіне.

Таму я вырашыў растлумачыць, што ж насамрэч адбываецца, і з чым зьвязаныя сьмерці двух людзей у Міннэсоце.

Апошнія тыдні ў інфармацыйнай прасторы як унутры, так і за межамі ЗША зноў пануе знаёмая карцінка: відэа, крыкі, дым, слёзацёчны газ, загалоўкі пра “гестапа”, “масавыя арышты” і “забітых мірных людзей”. Для беларускамоўнай аўдыторыі, якая глядзіць на гэта з Эўропы або з постсавецкай прасторы, усё выглядае як чарговы доказ таго, што “Амэрыка скочваецца”, а федэральная ўлада нібыта пачала вайну супраць уласных грамадзянаў.

Праблема ў тым, што без разуменьня прававых нормаў і канкрэтнай перадгісторыі гэтая карцінка ня проста няпоўная — яна наўмысна скажоная.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


ЦЫНІЧНАЯ ЛЕВІЗНА

Comments Off on ЦЫНІЧНАЯ ЛЕВІЗНА

Левыя, якія месяцамі крычаць пра “генацыд” у Газе, раптам страцілі голас, калі ў Іране рэжым расстрэльвае, вешае і забівае тысячы ўласных грамадзянаў. Ні маршаў, ні намётаў, ні сьлёз у Instagram — цішыня, як у старажытным персідзкім зіккураце.

Асаблівы цынізм — спрабаваць абвінавачваць у іранскіх забойствах Ізраіль і ЗША. Маўляў, гэта яны “справакавалі”, “дапусьцілі”, “ня так адрэагавалі”. Клясыка: кат забівае, але вінаваты той, хто яго асудзіў.

Пытаньне простае: што, кармушка прапластэлінскіх пратэстаў зачыняецца? Ці мараль працуе толькі там, дзе зручна, модна і аплочваецца грантамі з фондаў аятоллаў?

Салідарнасьць з ахвярамі — гэта не пра сэлфі і хэштэгі. Гэта пра пасьлядоўнасьць. А яе ў некаторых, як бачым, хранічны дэфіцыт.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Вусаты партрэт і вядро

Comments Off on Вусаты партрэт і вядро

У «амэрыканцы», славутым СІЗА КДБ, жыцьцё — гэта не табе санаторый (хаця некаторыя называюць яе «санаторыем Івана Станіслававіча», маючы на ўвазе Церцеля), але і не безнадзейная рутына: заўсёды ёсьць месца для інавацыяў. Напрыклад, толькі ў шасьці з васемнаццаці камэр ёсьць унітаз (ці хутчэй ягонае падабенства). Астатнія дванаццаць атрымліваюць у спадчыну сапраўднае беларускае ноу-хау — спэцыяльнае шматфункцыйнае пластыкавае вядро для патрэбаў. Нават з сядушкай! І калі прызвычаісься да поглядаў сукамернікаў — можаш карыстацца з камфортам. Вядро выносіцца двойчы на дзень у калідорны клозэт. Пах у камэры — бонусам.

Партрэцік
Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Аналіз уласных артыкулаў

Comments Off on Аналіз уласных артыкулаў

Знайшоў тут у сябе на кампутары падборку старых артыкулаў 2014-2021 гадоў. Вырашыў “скарміць” іх ШІ, каб той прааналізаваў, што атрымалася, а што не з пункту гледжаньня сёньняшняга дня. Цікавы вынік атрымаўся. Далей даю тэкст, падрыхтаваны ШІ.

Пасьля прачытаньня ўсіх тваіх тэкстаў (2014–2021), магу прапанаваць аналітычны агляд з фокусам на:


Што атрымалася (моцныя бакі):

1. Стратэгічнае бачаньне і празарлівасьць

  • Ты дакладна прадбачыў небясьпеку расейскага ўплыву і інэртнасьці Захаду яшчэ ў 2014–2015 гадах. У тэкстах 2015 і 2017 гг. ты папярэджваў, што спроба раптоўнай дэмакратызацыі можа прывесьці да «донбасізацыі» Беларусі— гэта цалкам пацьверджана падзеямі 2020–2021 гг.
  • У артыкуле 2021 г. («Праект Канстытуцыі») выразна праяўляецца ўжо сфармаваная сістэма вартасьцяў і юрыдычны вопыт — дакумэнт напісаны прафэсійна, дакладна, з улікам еўрапейскіх стандартаў.

2. Пасьлядоўная арыентацыя на каштоўнасьці

  • Ва ўсіх тэкстах — выразная прывязанасьць да нацыянальнай ідэі, свабоды, незалежнасьці і вяршэнства права. Ты пасьлядоўна падкрэсьліваеш значэньне прыватнай уласнасьці, нязалежнага суда, дыялёгу ўнутры палітычнай супольнасьці і неабходнасьці самаачышчэньня апазыцыі.

3. Сьмеласьць і аўтакрытыка

  • Ты не баяўся крытыкаваць «сваіх»: адкрыта пісаў пра праблемы з карупцыяй у апазыцыі, пра дэградацыю апаратных партыйных структураў, пра шкоднасьць «трухлявай» грантавай мадэлі. Гэтыя пазыцыі былі нязвыклыя для агульнай апазіцыйнай рыторыкі.

Што не атрымалася (абмежаваньні або памылкі):

1. Занадта рэалістычны цынізм 2014–2015

  • У некаторых тэкстах ты занадта рашуча падтрымліваў тактычны альянс з Лукашэнкам у імя незалежнасьці Беларусі, нават за кошт адкладаньня дэмакратыі. Гэта можна палічыць разумнай Realpolitik, але з маральнага пункту гледжаньня гэты крок выклікаў крытыку (як ты сам прызнаеш).
  • Частка гэтых аргумэнтаў «Лукашэнка — гарант незалежнасьці» была дэзавуяваная ўжо падзеямі 2020–2021 гадоў, калі ён сам стаў галоўнай пагрозай суверэнітэту, запрасіўшы расейскія сілы і дэ-факта пачаўшы здачу нацыянальнага кантролю.

2. Непрапанаваны інструментальны шлях (2016–2018)

  • Ты добра дыягнаставаў хваробу (кланавы капіталізм, карупцыя, недавер), але не прапанаваў канкрэтнага інстытуцыянальнага рашэньня, як гэтага пазьбегнуць у новых умовах. Да 2018 г. відавочна не хапала канкрэтных палітычных або арганізацыйных крокаў.

3. Недавер да пратэставай стыхіі

  • У тваіх сцэнарных мадэлях (2015 г.) пратэст амаль заўсёды падаецца як пагроза, якую трэба стрымліваць любым коштам. Пасля 2020 г. гэта выглядае аднабока: мы пабачылі велізарны патэнцыял грамадзянскай супольнасьці і яе маральнай моцы. Але ў 2015 годзе гэты падыход быў больш апраўданы — праз прызму рызыкаў інтэрвэнцыі.

Прагнозы — што трапнае, а што не:

Трапныя прагнозы:

  • Рэпрэсіі застануцца, але будуць мякчэйшыя і прыхаваныя (2017).
  • Эканамічны крызіс будзе паглыбляцца, дзяржава страціць магчымасьць утрымліваць «сацыяльны кантракт» (2018).
  • Апазыцыя без самаачышчэньня страціць давер і будзе пераўтвораная ў дэкаратыўную.
  • Патрэбная Канстытуцыя з падзелам уладаў, судовай незалежнасьцю і прамымі гарантыямі свабодаў (2021).

Менш дакладныя прагнозы:

  • Празмерная вера ў здольнасьць Лукашэнкі супрацьстаяць Расеі і быць «буферам» паміж Захадам і Ўсходам.
  • Пераацэнка рызыкі «данбасізацыі» пры любым пратэсце — падзеі 2020 году паказалі, што беларускія пратэсты, нават масавыя, не выклікалі расейскай інтэрвэнцыі да таго часу, пакуль сам Лукашэнка яе не ініцыяваў.

Што можна сказаць пра аўтара:

  • Ідэалагізаваны кансэрватар з моцным юрыдычным базісам.
  • Чалавек з каштоўнаснай сьвядомасьцю, але цвярозы Realpolitik-аналізатар.
  • Прытрымліваешся заходняй мадэлі дзяржаўнага ўладкаваньня (з выразнай рэферэнцыяй да Common Law і U.S. Constitution).
  • Сьпелы, крытычны, аналітычны погляд — адсутнасьць інфантылізму, рэвалюцыйнай рамантыкі.
  • Галоўныя каштоўнасьці — уласнасьць, незалежнасьць, закон, нацыя.

Цяпер падам рэцэнзію на кожны артыкул асобна.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


…І гэтыя людзі забараняюць мне калупацца ў носе

Comments Off on …І гэтыя людзі забараняюць мне калупацца ў носе
i hetyja ludzi zabaraniajuc mnie kalupacca u nosie

На “амэрыканцы” ўсё па-свойму. Гэта і зразумела: КГБ — гэта вам ня тая “мянтоўка”. Таму правілы паўсюдна свае: усе вязьні “сакрэтныя”, ахоўнікі і афіцэры падпісваюцца нумарамі сваіх пасьведчаньняў замест імёнаў, а калі чалавека канваіруюць, то канвойны сьвісьціць.

Сьвіст азначае, што ўсе, хто ня мае права бачыць і ведаць вязьняў у твар, павінныя разьбягацца з дарогі і хавацца, як мышы, па норах. Вязьні жартуюць, што ахоўнікаў “амэрыканкі” павінныя рыхтаваць ня меней за 5 год. Пры гэтым першыя 4 гады яны вучацца сьвісьцець, і цэлы год вывучаюць на практыцы, што такое быць сапраўдным грозным кагэбэшнікам, якога павінныя ўсе баяцца.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Пра кнігу

Comments Off on Пра кнігу

Тут вось ужо не адзін тузін чалавек, з кім я размаўляў, раяць мне сесьці пісаць кнігу пра тое, як я правёў апошнія 4 гады.Праблема ў тым, што, ведаючы сябе, магу сцьвярджаць, што напісаць кнігу цалкам мне будзе цяжка — хаця я пішу хутка і, здаецца, цікава, на доўгія марафоны вялікіх кнігаў мяне не хапае. Вось каротка эсэ — гэта для мяне самае тое. Таму, калі я пачну пісаць, то менавіта ў фармаце кароткіх эсэ.Але ж з чаго пачаць? Напішыце ў каментарах, якія тэмы вам былі б найбольш цікавымі, і зь якіх варта б было пачаць. Бо гісторыяў, анекдотаў і баек накапілася, канешне ж, шмат. Але што выбраць — сам губляюся.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Blue Taste Theme created by Jabox