Змаганьне, заснаванае на праве. Праўда, абгрунтаваная фактамі.
Сёньня я падаў іск у фэдэральны суд ЗША супраць фінансавай кампаніі Wise.
Прычына простая і, на жаль, знаёмая многім беларусам: мне заблякавалі банкаўскі рахунак пасьля таго, як я спрабаваў перавесьці грошы ў Асацыяцыю палітвязьняў Беларусі.
Летась я адкрыў рахунак у Wise. Спачатку — каб атрымаць гуманітарную дапамогу як былы палітвязень. Пазьней — каб самому дапамагаць тым, каго вызвалілі пасьля мяне.
TelegramСёньня я даў разгорнуты каментар у прамым эфіры на “Радыё Рацыя” з нагоды слуханьняў у Кангрэсе ЗША па Беларусі, якія адбыліся ўчора, 3 лютага 2026 году. Ніжэй прывожу расшыфроўку эфіра.
TelegramАпошнія гады я вяду па сутнасьці вайну ў федэральных судах ЗША за аднаўленьне сваёй адвакацкай ліцэнзіі, якая пачалася са, здавалася б, простага пытаньня: ці можа штат караць адваката за фэдэральную практыку, а федэральныя ворганы — аўтаматычна гэта прымаць без уласнай праверкі?
Гэтае пытаньне крыху не ўвачавіднае для беларускіх чытачоў, але закон ЗША кажа выразна: так рабіць нельга. Але штатам, як любым бюракратычным інстытутам, хочацца больш улады, і таму яны часам спрабуюць рабіць тое, што ім забаронена.
Менавіта гэтае жаданьне атрымаць больш улады адміністратыўнымі ворганамі, што назіраюць за адвакатурай у Каларада, прывяло да таго, што я страціў права працаваць у федэральных ворганах — ня толькі ў імміграцыйных судах, але і ў федэральным акружным судзе ў Каларада.
Continue reading this entry » TelegramЗіма, здаецца, скончылася: на вуліцы зноў +23.
Цэлы тыдзень у нас былі начныя прымаразкі: тэмпература падала ажно да -4! Прыйшлося тэрмінова эвакуёўваць усе трапічныя расьліны дахаты: тут у нас цяпер стаяць памэла, апельсін, лімон, банан, авакада — хата падобная на філіял джунгляў.
А сёньня пасьля абеду мы гэта ўсё зноў павыцягваем навонкі.
Вясна ідзе! Вясьне дарогу!
Алена ў мінулыя гады ў пачатку лютага ўжо высаджвала памідоры ў грунт і зьбірала першы ўраджай радзіскі. Зараз яна з гэтым завязала і пераключылася на трапічнае расьлінаводзтва.
Мапа актуальнай тэмпературы ў ЗША прыкладаецца. Тэмпература ўказаная ў фарэнгейтах. Калі хочаце пералічыць на цэльсіі, адыміце 32 і падзяліце папалам (дакладная формула C=(F-32)*5/9).
TelegramМой папярэдні пост, які б ён ня быў вытрыманы і карэктны, бо заклікаў дачакацца вынікаў расследваньня, выклікаў хвалю хейту і спробаў патлумачыць мне, што я не разумею, што “ЗША пераўтвараюцца ў лукашэнкаўскую Беларусь”. Прычым пераважна мне гэта спрабавалі тлумачыць людзі, якія ў ЗША не жывуць і ня ведаюць бягучую павестку дня ў краіне.
Таму я вырашыў растлумачыць, што ж насамрэч адбываецца, і з чым зьвязаныя сьмерці двух людзей у Міннэсоце.
Апошнія тыдні ў інфармацыйнай прасторы як унутры, так і за межамі ЗША зноў пануе знаёмая карцінка: відэа, крыкі, дым, слёзацёчны газ, загалоўкі пра “гестапа”, “масавыя арышты” і “забітых мірных людзей”. Для беларускамоўнай аўдыторыі, якая глядзіць на гэта з Эўропы або з постсавецкай прасторы, усё выглядае як чарговы доказ таго, што “Амэрыка скочваецца”, а федэральная ўлада нібыта пачала вайну супраць уласных грамадзянаў.
Праблема ў тым, што без разуменьня прававых нормаў і канкрэтнай перадгісторыі гэтая карцінка ня проста няпоўная — яна наўмысна скажоная.
TelegramПраца Дэпартамента хатняй бясьпекі (DHS) у буйных гарадах ЗША — гэта ўжо даўно не “рутынная апэрацыя федэральнай улады”. Гэта кожны раз сутыкненьне двух сьветаў. З аднаго боку — федэральныя афіцэры, якія выконваюць закон і свае службовыя функцыі. З другога — пратэстная сцэна, якая вакол ICE даўно ператварылася ў асобную індустрыю з фінансаваньнем і штатным праплочаным актывам.
Я буду называць рэчы сваімі імёнамі. Пратэсты супраць ICE — гэта не толькі “выпадковыя людзі з добрым сэрцам”. У такіх месцах амаль заўсёды прысутнічаюць прафесійныя актывісты, для якіх пратэсты супраць “фашысцкага рэжыма Трампа” — гэта аплочваемая праца за грошы. Гэта людзі, якія мэтанакіравана адсочваюць апэрацыі федэралаў, прыязджаюць загадзя, ведаюць маршруты, графікі і тактыку, і чыя дзейнасьць — гэта не спантанны парыў, а сыстэмная праца на зрыў федэральных аперацыяў па барацьбе зь нелегальнымі замежнікамі, некалькі мільёнаў якіх праніклі ў ЗША за часоў Байдэна (часта гэта злачынцы, аб’яднаныя ў банды, і нават трапляюцца тэрарысты). Побач з платнымі актывістамі падцягваюцца і звычайныя грамадзяне, якія шчыра вераць, што “робяць правільна”. Але ў суме гэта дае прадказальны вынік: федэральным афіцэрам пачынаюць замінаць працаваць. Масла ў агонь падліваюць мясцовыя палітыканы, якія будуюць сваю кар’еру на супрацьстаяньні федэральнай уладзе, прычым часта — як тое адбываецца ў Міннесоце — пераходзяць мяжу закону (на словах выступаць супраць федэральнай улады законна; выкарыстоўваць сваю пасаду дзеля зрыву працы федэралаў — злачынства).
TelegramЗа апошнія тры дні столькі дзідаў паламалі вакол “справы Мадура”, і так гучна спрачаюцца пра законнасьць дзеяньняў Урада ЗША, што, здаецца, прыйшоў час даць разгорнуты юрыдычны каментар на тэму.
У дыскусіях пра арышт Нікаласа Мадура і дастаўку яго ў ЗША часта гучыць інтуітыўны аргумэнт: “Яго ж схапілі за мяжой, без экстрадыкцыі — значыць, гэта незаконна, і суд павінен яго адпусьціць”.
З пункту гледжаньня амэрыканскага права — гэта ня так. І тут пачынаецца самае неінтуітыўнае.
TelegramЧас ад часу мне задаюць пытаньне: што ў цябе з адвакатскай ліцэнзіяй і што ўвогуле адбылося? Таму хачу коратка і спакойна гэта патлумачыць.
Я зьяўляюся адвакатам, ліцэнзаваным у штаце Ню-Ёрк. Гэтая ліцэнзія існуе, але цяпер прыпыненая ў сувязі з фэдэральнымі наступствамі, пра якія гаворка ніжэй. Я ніколі не быў ліцэнзаваны ў штаце Каларада і не займаўся каларадзкай юрыдычнай практыкай.
Падчас жыцьця ў Каларада я працаваў выключна ў сфэры фэдэральнага права, пераважна ў іміграцыйных справах. Такая дзейнасьць дазволеная фэдэральным заканадаўствам і рэгулюецца фэдэральнымі ворганамі. Яна не патрабуе ліцэнзіі кожнага штату, у якім адвакат фізычна знаходзіцца.
У 2018 годзе каларадзкія дысцыплінарныя ворганы пачалі трактаваць сваю юрысдыкцыю значна шырэй і распаўсюдзілі яе на адвакатаў, якія працуюць у штаце, але не ліцэнзуюцца ім і не займаюцца штатнай практыкай. Паступова сфармавалася практыка, якая пазьней пачала выкарыстоўвацца і ў іншых справах.
Мая справа ўзьнікла ў гэтым кантэксьце.
Яна пачалася са скаргі кліенткі. У ходзе разьбіральніцтва сутнасныя прэтэнзіі да маёй працы былі зьнятыя: незалежны экспэрт — прафесар права — пацьвердзіла, што мой мэтад дзеяньняў быў законным і прафэсійна дапушчальным.
Аднак каларадзкія ворганы засяродзіліся на фармальным пытаньні парадку фінансавых разьлікаў. Я кіраваўся правіламі штата Ню-Ёрк, бо там меў ліцэнзію. Гэта было расцэнена як парушэньне правілаў Каларада. Пры гэтым выкананьне каларадзкіх правілаў прывяло б да парушэньня правілаў маёй уласнай ліцэнзіі, а фінансавы вынік для кліента ў любым выпадку быў бы аднолькавы.
На гэтай падставе ў Каларада была распачатая дысцыплінарная справа. Асоба адваката ў дадзеным выпадку не была вызначальнай — вызначальнай стала сама магчымасьць замацаваць такую практыку. Сёньня, празь сем гадоў, гэтая справа працягвае цытавацца ў іншых выпадках.
Нягледзячы на фэдэральны характар дзейнасьці і адсутнасьць штатнай юрысдыкцыі, каларадзкія ворганы вынесьлі рашэньні і пераслалі іх у фэдэральныя ворганы, а таксама ў Ню-Ёрк. Гэта прывяло да аўтаматычных фэдэральных наступстваў для маёй ліцэнзіі.
Сыстэма дысцыплінарнай адказнасьці ў ЗША пабудаваная так, што ў большасьці выпадкаў іншыя юрысдыкцыі або фэдэральныя ворганы не праводзяць самастойнага аналізу, а проста ўжываюць так званую ўзаемную (reciprocal) дысцыпліну.
Я не аспрэчваю каларадзкія рашэньні як такія і не прашу фэдэральны суд іх пераглядаць. Гэта немагчыма і не зьяўляецца маёй мэтай, бо ня мае значэньня (часовае прыпыненьне ў судах гэтага штату ніяк на мяне ня ўплывае, бо я ніколі ня меў ліцэнзіі там працаваць). Прынцыповае пытаньне ў іншым: штат ня мае права рэгуляваць фэдэральную дзейнасьць, а тым больш — перасылаць вынікі такога рэгуляваньня ў фэдэральныя ворганы з мэтаю дадатковага пакараньня.
Таму я зьвярнуўся ў Фэдэральны акруговы суд у горадзе Вашынгтоне з іскам супраць фэдэральных ворганаў і супраць штата Каларада, які перадаў ім матэрыялы справы. Я прашу суд адказаць на наступныя пытаньні:
ці мае штат увогуле права караць за дзейнасьць, якая дазволеная і рэгулюецца фэдэральным правам?
ці могуць фэдэральныя ворганы накладаць пакараньне, не праверыўшы, ці меў штат паўнамоцтвы распачынаць такую справу?
і ці можа штат пашыраць дзеяньне сваіх рашэньняў па-за межы ўласнай тэрыторыі, перасылаючы іх у фэдэральныя ўстановы?
У ЗША існуе выразны прэцэдэнт Вярхоўнага Суду — Sperry v. Florida (1963). Ён кажа простую рэч: тое, што дазволена фэдэральным законам, штат ня мае права рэгуляваць або забараняць. Калі адвакат парушае правілы фэдэральнай практыкі, ён адказвае перад фэдэральнымі ворганамі, а не перад штатам.
Менавіта гэтую справу я цяпер вяду. Калі суд схіліцца да маіх аргумантаў, то гэта ня толькі адновіць маю ліцэнзію, але ўвогуле прызнае пакараньні нядзейснымі нідзе, апроч як у судах самога штата Каларада.
Больш падрабязная інфармацыя, судовыя дакумэнты і абнаўленьні — тут:
TelegramКалі паглядзець на новую стратэгію нацыянальнай бясьпекі ЗША праз гістарычную лінзу, дык паралелі, што напрошваюцца з перыядам 1939–1941 гадоў, выглядаюць не як абвінавачаньні, а як карысныя падказкі. Тады, як і цяпер, Вашынгтон спрабаваў збалансаваць два імпульсы: заставацца моцай глабальнага ўплыву і адначасна не станавіцца адзіным «лясьніком», які павінен усіх выганяць зь лесу і мірыць паміж сабой. Гэта не слабасьць — гэта рацыянальны падыход да ўласных інтарэсаў, які любая вялікая дзяржава мусіць мець.
У 1939–1941 ЗША разумелі, што вайна ў Эўропе — гэта выклік, але яны таксама разумелі, што краіна павінна спачатку ўзмацніць уласную эканоміку і армію. Нейтралітэт быў формай набыцьця часу, які патрэбны быў для падрыхтоўкі да ўдзелу ў вайне. Сённяшняя НСС-2025, хоць і выглядае стрыманай, мае такі ж сэнс: Амерыка не адмаўляецца ад абавязкаў, яна проста адрозьнівае тое, што зьяўляецца стратэгічным, ад таго, што толькі патрабуе сімпатыі. І ў гэтым ёсьць лёгіка, якую ня варта ігнараваць.
Continue reading this entry » Telegram
Што зьмяшчае новая стратэгія нацыянальнай бясьпекі ЗША — і чаму гэта важна для Беларусі і рэгіёну
Белы дом апублікаваў новую 2025 National Security Strategy — і, шчыра кажучы, тэкст атрымаўся больш палітычным, чым дыпляматычным. Некаторыя гэтыя пасажы ўжо кідаюць Эўропу ў халодны пот, а Масква будзе занадта задаволенай.
Вось галоўнае, што кідаецца ў вочы.
Continue reading this entry » Telegram
Хачу распавесьці пра выпадак, які адбыўся са мной у міжнародным банкаўскім холдынгу Wise. Гэтая гісторыя — не пра тэхнічную памылку і не пра “алгарытм”. Гэта пра тое, як фінансавая ўстанова сістэматычна дыскрымінуе беларусаў, нават калі яны жывуць у ЗША, плацяць падаткі і маюць бездакорную фінансавую рэпутацыю.
Continue reading this entry » TelegramБеларуская прапагандысцкая рыторыка часта зьмешвае ў адно паняцьці краіна, дзяржава і ўлада. Такое атаясамленьне служыць для таго, каб любая нязгода з дзеючай уладай выглядала як «здрада краіне». Аднак гэтыя тэрміны насамрэч азначаюць зусім розныя рэчы. Краіна – гэта найперш народ і тэрыторыя яго пражываньня, супольнасьць людзей са сваёй культурай і памяцьцю. Дзяржава – арганізаваная палітычная структура, інстытуты ўлады і законы, якія дзейнічаюць на пэўнай тэрыторыі. Ўлада – гэта канкрэтная канфігурацыя кіруючых асобаў ці рэжыму, што трымае ў сваіх руках рычагі дзяржаўнага кіраваньня. Напрыклад, Беларусь як незалежная краіна існуе з 1991 году, але за гэты час ёю пасьпелі пакіраваць і дэмакратычна абраныя лідэры, і аўтарытарны рэжым Лукашэнкі – гэта розныя ўлады ў межах той самай краіны. Адпаведна, нельга атаясамліваць аднаго чалавека ці рэжым з усёй краінай. Як слушна казаў Цыцэрон, дзяржава – гэта справа ўсяго народу, а народ – «гэта не проста любы натоўп, сабраны якім-кольвек чынам, але адзінства многіх людзей, зьяднаных згодаю ў пытаньнях права і супольнасьцю інтарэсаў»[1]. Дзяржава належыць народу, а не наадварот – народ не ўласнасьць дзяржавы ці ўлады.
Каб лепш зразумець розьніцу: краіна – гэта як арганізм, жывы народны глебас; дзяржава – гэта палітычны каркас, інстытуцыянальнае ўладкаваньне гэтага арганізму; ўлада – часовая «галава» ці кіроўца, якая можа мяняцца. Дзяржава ў тэорыі павінна служыць краіне (народу). Яшчэ Арыстоцель адзначаў, што дзяржава паўстае дзеля падтрымання жыцця, але існуе дзеля добрага, годнага жыцця[2][3]. Інакш кажучы, мэта палітычных інстытутаў – забясьпечыць грамадзтву ня проста выжываньне, а разьвіцьцё і дабрабыт. Калі ж дзяржаўная ўлада замест службы народу патрабуе ад народу служыць сабе, адбываецца падмена паняцьцяў. Так зьяўляюцца дэвізы кшталту «Дзяржава – гэта я» або лозунгі, што «без гэтага кіраўніка няма краіны». Насамрэч дзяржаву вызначаюць законы і прынцыпы, а краіну – людзі, якія яе насяляюць. Кіраўнікі ж прыходзяць і сыходзяць.
Continue reading this entry » TelegramШтодня на нас абвальваецца паток інфармацыі: загалоўкі крычаць «Трамп — гэта Гітлер!», «санкцыі зьнялі!», «сьвет абрынецца заўтра!». Большасьць нават не дачытае да сярэдзіны тэксту — хапае першыя радкі і бяжыць крычаць у сацсеткі. А там ужо чакае чарговая порцыя «праўды», створанай альбо прапагандай, альбо штучным інтэлектам.
З Аленай Прыгавай мы паспрабавалі разабрацца: як жыць чалавеку ў сьвеце, дзе вобраз ворага робяць з Трампа, а ў Беларусі нават дазвол на закупку запчастак для «Белавія» абвяшчаюць як «перамогу над санкцыямі». Мы гаварылі пра тое, што фэйкі і паўпраўда зьяўляюцца зброяй, якая разбурае ня толькі палітычныя сыстэмы, але і чалавечую мараль.
Я распавёў пра ўласны досьвед — як я сам стаў закладнікам і як свабоду мне вярнула адміністрацыя Трампа. Мы параўналі, што цяжэй: лукашэнкаўскае бязглуздасьць, дзе справядлівасьці проста няма, ці заходні інфармацыйны хаос, дзе яна губляецца ў шуме загалоўкаў.
Гаварылі і пра больш балючае: пра сьмерць Чарлі Кірка, пра танцы на костках, пра тое, як нянавісьць сталася нормай. Пра тое, як лёгка з «суперніка» зрабіць «фашыста» і як гэта адкрывае шлях да рэальнага гвалту.
Урэшце, гэта размова ня толькі пра Амэрыку, Трампа ці Беларусь. Гэта пра кожнага з нас: як захаваць розум і мараль у час, калі табе прапануюць быць то катам, то ахвярай, то часткай крыўдлівай юрбы.
📺 Паглядзіце нашу размову на «Кантынэнце». Гэта ня проста дыскусія — гэта спроба вярнуць чалавечае аблічча ў эпоху фэйкаў.
TelegramНу, што, спадары алармісты, якія крычалі, што “Трамп набыў закладнікаў у абмен на магчымасьць лукашыстам пастаўляць авіязапчасткі ў Расею”? Выйшла афіцыйнае тлумачэньне Ўрада ЗША, якое канкрэтызуе, што менавіта дазволена (спасылка на дакумант). Шчодра дазволілі 8 белавіяўскім боінгам лётаць куды заўгодна, апроч Расеі. А ўсе межы, апроч расейскай, для гэтых боінгаў зачыненыя. Лётайце на здароўе па Беларусі! А калі парушыце забарону, атрымаеце новыя санкцыі ў плечы.
Больш падрабязны разбор ніжэй у артыкуле “Нашай Нівы”. Як па мне, дык Трамп і яго людзі жорстка пасьцябаліся з Лукі. Дадам да гэтага аналіза толькі тое, што, паводле ўрадавага дакуманта, кожная пастаўка авіязапчастак “Белавіі” патрабуе кожны раз дадатковай праверкі і адабрэньне, каб, увачавідна, пастаўленае ня ўплыла налева.
TelegramУ адкрытых крыніцах і судовых матэрыялах удалося выявіць шэраг банкаўскіх рахункаў, кампаніяў і іншых актываў, якія належаць ураду Беларусі, яго міністэрствам і дзяржаўным канцэрнам, альбо зь імі зьвязаныя.
Continue reading this entry » Telegram