Archive

For the Цікава category

БУДНІ “АМЭРЫКАНКІ”

Comments Off on БУДНІ “АМЭРЫКАНКІ”

Наконт гісторыі, што распавёў Ігар Лосік у сваім тэлеграм-канале.

Я гэтых дваіх памятаю: на ўсю “амэрыканку” стаялі жахлівыя крыкі. Гэта было ў пачатку гэтага году. І гэта было незвычайна: кагэбэшнікі сябе лічаць элітнай кастай, якая да метадаў сілавога ўзьдзеяньня не апускаецца. А тут – кожную раніцу і кожны вечар крыкі, воплі, ругань, кантралёры (т.зв. “прадольныя”) злыя як чэрці… Такое ўражаньне, што іх на дзень зводзілі ў т.зв. “мяккі пакой” (у падвальным памяшканьні камера, аббітая з усіх бакоў мяккім матэрыялам, які глушыць гукі і не дае сябе траўміраваць), а ўвечары падымалі назад у камеру.

Пад час “келішаў” да нас зайшоў чалавечак, які ведаў падрабязнасьці: сказаў, што гэтыя двое прыехалі зь “мянтоўскага” ізалятара, дзе адзін зь іх забіў чалавека, а другі нібы сьведка. Што гэбэ капае пад мянтоў, і таму іх перавялі на “амэрыканку”, і што справа вельмі сур’ёзная. А прычына крыкаў у тым, што паводзіць яны сябе ня ўмеюць (на “амэрыканцы” свае правілы, што саблюдаюцца жорстка, і ніякія “паняцьці” ці “блатаваньне” там не дапушчальнае), і што іх так ламаюць.

Вытрымалі яны гэты рэжым недзе месяц, потым усё супакоілася, хаця часьцяком здараліся абвастрэньні.

Каб так людзей жорстка трымалі на “амэрыканцы”, я раней – за амаль два гады там праведзеныя – ня тое што ня бачыў, але нават ня чуў ад іншых. Фізычныя ўзьдзеяньні там – вельмі вялікая рэдкасьць; ахоўнікі дзейнічаюць больш псіхалагічна.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


ВЯЛІКАЕ ІНТЭРВ’Ю “НАШАЙ НІВЕ”

Comments Off on ВЯЛІКАЕ ІНТЭРВ’Ю “НАШАЙ НІВЕ”

Выйшла маю інтэрв’ю Насце Роўдзе для Нашай Нівы. Дзякуй вялікі за магчымасьць падзяліцца маёй гісторыяй.

Герой новага выпуску ТОК — Юрась Зянковіч, юрыст і апазіцыйны палітык, які воляй лёсу стаў на чале змовы супраць Лукашэнкі ў 2020 годзе. Юрася разам з палітолагам Аляксандрам Фядутам схапілі пасля размовы ў рэстаране з падстаўнымі сілавікамі, якія рабілі выгляд, што рыхтуюць дзяржаўны пераварот. «Юрась, па-мойму, гэта сур’ёзныя хлопцы, з імі можна мець справу», — сказаў на выхадзе з рэстарана Фядута. Хутка іх абаіх спакавалі і вывезлі ў Беларусь. Фядута цяпер працягвае адбываць прызначаны па гэтай справе 10-гадовы тэрмін. Зянковічу пашанцавала больш: яго ад пачатку рыхтавалі на абмен, які адбыўся ў красавіку 2025-га. Пра тое, як планавалася змова, хто быў уцягнуты, як дзейнічала КДБ і што ўваходзіла ў здзелку, — у вялікай размове ТОК. Хіба ўпершыню Юрась Зянковіч распавядае гэтую неверагодную гісторыю ад пачатку да канца.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Крыху нечакана…

Comments Off on Крыху нечакана…

Крыху нечакана, але дзякуй @Радыё Свабода за такое нечаканае віншаваньне: https://www.svaboda.org/a/33577011.html




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Беларусь як краіна, дзяржава і ўлада

Comments Off on Беларусь як краіна, дзяржава і ўлада

Розьніца паняцьцяў: краіна ≠ дзяржава ≠ ўлада

Беларуская прапагандысцкая рыторыка часта зьмешвае ў адно паняцьці краіна, дзяржава і ўлада. Такое атаясамленьне служыць для таго, каб любая нязгода з дзеючай уладай выглядала як «здрада краіне». Аднак гэтыя тэрміны насамрэч азначаюць зусім розныя рэчы. Краіна – гэта найперш народ і тэрыторыя яго пражываньня, супольнасьць людзей са сваёй культурай і памяцьцю. Дзяржава – арганізаваная палітычная структура, інстытуты ўлады і законы, якія дзейнічаюць на пэўнай тэрыторыі. Ўлада – гэта канкрэтная канфігурацыя кіруючых асобаў ці рэжыму, што трымае ў сваіх руках рычагі дзяржаўнага кіраваньня. Напрыклад, Беларусь як незалежная краіна існуе з 1991 году, але за гэты час ёю пасьпелі пакіраваць і дэмакратычна абраныя лідэры, і аўтарытарны рэжым Лукашэнкі – гэта розныя ўлады ў межах той самай краіны. Адпаведна, нельга атаясамліваць аднаго чалавека ці рэжым з усёй краінай. Як слушна казаў Цыцэрон, дзяржава – гэта справа ўсяго народу, а народ – «гэта не проста любы натоўп, сабраны якім-кольвек чынам, але адзінства многіх людзей, зьяднаных згодаю ў пытаньнях права і супольнасьцю інтарэсаў»[1]. Дзяржава належыць народу, а не наадварот – народ не ўласнасьць дзяржавы ці ўлады.

Каб лепш зразумець розьніцу: краіна – гэта як арганізм, жывы народны глебас; дзяржава – гэта палітычны каркас, інстытуцыянальнае ўладкаваньне гэтага арганізму; ўлада – часовая «галава» ці кіроўца, якая можа мяняцца. Дзяржава ў тэорыі павінна служыць краіне (народу). Яшчэ Арыстоцель адзначаў, што дзяржава паўстае дзеля падтрымання жыцця, але існуе дзеля добрага, годнага жыцця[2][3]. Інакш кажучы, мэта палітычных інстытутаў – забясьпечыць грамадзтву ня проста выжываньне, а разьвіцьцё і дабрабыт. Калі ж дзяржаўная ўлада замест службы народу патрабуе ад народу служыць сабе, адбываецца падмена паняцьцяў. Так зьяўляюцца дэвізы кшталту «Дзяржава – гэта я» або лозунгі, што «без гэтага кіраўніка няма краіны». Насамрэч дзяржаву вызначаюць законы і прынцыпы, а краіну – людзі, якія яе насяляюць. Кіраўнікі ж прыходзяць і сыходзяць.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


📰 Фэйкі, клікбэйт і зомбі-аўдыторыя

Comments Off on 📰 Фэйкі, клікбэйт і зомбі-аўдыторыя

Штодня на нас абвальваецца паток інфармацыі: загалоўкі крычаць «Трамп — гэта Гітлер!», «санкцыі зьнялі!», «сьвет абрынецца заўтра!». Большасьць нават не дачытае да сярэдзіны тэксту — хапае першыя радкі і бяжыць крычаць у сацсеткі. А там ужо чакае чарговая порцыя «праўды», створанай альбо прапагандай, альбо штучным інтэлектам.

З Аленай Прыгавай мы паспрабавалі разабрацца: як жыць чалавеку ў сьвеце, дзе вобраз ворага робяць з Трампа, а ў Беларусі нават дазвол на закупку запчастак для «Белавія» абвяшчаюць як «перамогу над санкцыямі». Мы гаварылі пра тое, што фэйкі і паўпраўда зьяўляюцца зброяй, якая разбурае ня толькі палітычныя сыстэмы, але і чалавечую мараль.

Я распавёў пра ўласны досьвед — як я сам стаў закладнікам і як свабоду мне вярнула адміністрацыя Трампа. Мы параўналі, што цяжэй: лукашэнкаўскае бязглуздасьць, дзе справядлівасьці проста няма, ці заходні інфармацыйны хаос, дзе яна губляецца ў шуме загалоўкаў.

Гаварылі і пра больш балючае: пра сьмерць Чарлі Кірка, пра танцы на костках, пра тое, як нянавісьць сталася нормай. Пра тое, як лёгка з «суперніка» зрабіць «фашыста» і як гэта адкрывае шлях да рэальнага гвалту.

Урэшце, гэта размова ня толькі пра Амэрыку, Трампа ці Беларусь. Гэта пра кожнага з нас: як захаваць розум і мараль у час, калі табе прапануюць быць то катам, то ахвярай, то часткай крыўдлівай юрбы.

📺 Паглядзіце нашу размову на «Кантынэнце». Гэта ня проста дыскусія — гэта спроба вярнуць чалавечае аблічча ў эпоху фэйкаў.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Беларуская справа ў польскім выданьні: маё інтэрвію Dziennik Gazeta Prawna

Comments Off on Беларуская справа ў польскім выданьні: маё інтэрвію Dziennik Gazeta Prawna

Справа супраць КДБ і Лукашэнкі ўсё часьцей выходзіць на міжнародны ўзровень. Цяпер — у Польшчы. У weekend-ўкладаньні Dziennik Gazeta Prawna выйшаў мой вялікі артыкул-інтэрвію пра судовы пазоў на 35 мільёнаў даляраў.

👉 Чаму гэта важна?

  • Польская аўдыторыя: DGP чытаюць палітыкі, бізнэс і журналісты — гэта не таблоід, а сур’ёзнае аналітычнае выданьне.
  • Тэма Беларусь = міжнародная праблема: катаваньні і палітычныя рэпрэсіі больш не ўспрымаюцца як «унутраная справа».
  • Прэцэдэнт у ЗША: я расказваю, як працуюць законы FSIA і TVPA, і чаму гэта першы крок да юрыдычнай адказнасьці Лукашэнкі і ягонай структуры.

✊ Гэтае інтэрвію — ня толькі пра маю асабістую гісторыю, але і пра сотні іншых. Гаворка пра тое, што дыктатура ня мае імунітэту ад праўды і закону.

📖 Прачытайце поўны тэкст тут:

Інтэрвію ў Dziennik Gazeta Prawna




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


«Суд супраць КДБ і Лукашэнкі — неўнікальная справа, якая адкрывае праўду»

Comments Off on «Суд супраць КДБ і Лукашэнкі — неўнікальная справа, якая адкрывае праўду»

У новым інтэрвію для канала Nexta Plus я распавёў пра свой шлях праз выкраданьне, турмы і суды Лукашэнкі, пра тое, як у 2021 годзе мяне падманам вывезьлі з Масквы і ўтрымлівалі ў ізалятарах КДБ, дзе я правёў сотні дзён у ШІЗА і на галадоўках.

Асноўныя тэмы размовы:

  • Мае ўмовы ўтрымання: больш за 200 сутак у карцэры, амаль 100 дзён галадовак, у тым ліку адна — 57 дзён бесперапынна. Гэта былі маральныя і фізычныя катаваньні, але яны ня зламалі мяне.
  • Роля рэжыму Лукашэнкі: улады выкарыстоўваюць палітвязьняў як «тавар» — вызваляюць толькі пад ціск і за «адэкватную цану». Сапраўднае вызваленьне магчыма толькі праз міжнародны ціск.
  • Псыхалягічны партрэт Лукашэнкі: паводле незалежных экспэртаў, ён будзе трымацца за ўладу нават цаной жыцьця апошняга беларуса. Ягоная ўлада — гэта бесперапынная помста і страх страты кантролю.
  • Будучыня Беларусі: пасьля рэжыму нас чакае складаны пераходны этап. Неабходна часовае ўрад і канстытуцыя, каб прадухіліць хаос. Беларускія эканамічныя магчымасьці вялікія — за 20–25 гадоў краіна можа выйсьці на ўзровень Нямеччыны, калі будзе воля і рэформы.
  • Люстрацыя і адказнасьць: я падрыхтаваў праект закону аб люстрацыі. Ён прадугледжвае пазбаўленьне вінаватых у рэпрэсіях права займаць дзяржаўныя пасады і абавязак кампэнсаваць ахвярам страты.

🎥 Поўнае інтэрвію можна паглядзець тут:




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


⚖️ На «Белсаце» ў жывым эфіры

Comments Off on ⚖️ На «Белсаце» ў жывым эфіры

У апошнім эфіры «Белсату» гаворка закранула і маю ініцыятыву. Я распавёў пра тое, што збіраюся прыцягнуць беларускі КДБ да адказнасьці праз амэрыканскае правасудзьдзе. Гэта важны крок, бо сыстэмныя рэпрэсіі і злачынствы павінны мець канкрэтныя прававыя наступствы.

Мы падрабязна абмеркавалі, якія мэханізмы магчымыя, як міжнароднае і амэрыканскае заканадаўства можа быць ужытае супраць арганізатараў і выканаўцаў рэпрэсіяў. Гэта ня толькі пра справядлівасьць, але і пра сыгнал: недатыкальных няма.

📌 Асноўная думка, якую я хацеў данесьці: адказнасьць за катаваньні і палітычныя перасьледы — непазьбежная, нават калі злачынствы здзяйсьняюцца ў Беларусі.

👉 Запіс эфіру можна паглядзець на сайце «Белсату»:




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Маё інтэрвію на «Эўрапейскім радыё»

Comments Off on Маё інтэрвію на «Эўрапейскім радыё»

У эфіры «Эўрарадыё» я падзяліўся сваёй гісторыяй — ад катаваньняў у турмах Лукашэнкі да планаў прыцягнуць рэжым да адказнасьці праз суд у ЗША.

Мы абмеркавалі:

  • як адбываліся перамовы вакол майго вызваленьня і якую ролю ў гэтым адыгрывалі ЗША;
  • што я бачыў і перажыў у ізалятарах і калоніях, у тым ліку практыкі катаваньняў і маральнага ціску;
  • чаму нават «супрацоўніцтва са сьледзтвам» не ратуе ў Беларусі і як працуе механізм падману ў судах;
  • як я пляную выкарыстаць амэрыканскую прававую сыстэму (FSIA, TVPA) для судовага перасьледу КДБ і беларускіх чыноўнікаў, і што гэта можа даць ахвярам рэжыму;
  • чаму важна ствараць калектыўныя іскі (class action) і шукаць кампэнсацыі для ўсіх пацярпелых.

Гэта не толькі пра маю асабістую гісторыю — гэта пра магчымасьць для ўсіх беларусаў патрабаваць справядлівасьці.

🎥 Глядзіце відэа перадачы на канале «Эўрапейскага радыё» і далучайцеся да абмеркаваньня.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Маштаб рэпрэсіяў у Беларусі: даныя з унутраных дакумэнтаў

Comments Off on Маштаб рэпрэсіяў у Беларусі: даныя з унутраных дакумэнтаў

У матэрыялах нашай крымінальнай справы (том XXIII, старонкі 220-224) аказаліся афіцыйныя статыстычныя зьвесткі, якія паказваюць сапраўдны маштаб палітычных рэпрэсіяў у Беларусі. Гэта не зводкі прапаганды, а ўнутраныя даныя сілавых структур.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Беларускія дзяржаўныя грошы ў ЗША: што вядома пра рахункі і актывы

Comments Off on Беларускія дзяржаўныя грошы ў ЗША: што вядома пра рахункі і актывы

У адкрытых крыніцах і судовых матэрыялах удалося выявіць шэраг банкаўскіх рахункаў, кампаніяў і іншых актываў, якія належаць ураду Беларусі, яго міністэрствам і дзяржаўным канцэрнам, альбо зь імі зьвязаныя.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


🎥 Запіс эфіру на «Белсаце»

Comments Off on 🎥 Запіс эфіру на «Белсаце»

Сёньня я быў у эфіры «Белсату» і мы закранулі некалькі важных тэмаў, якія цяпер на слыху.

Па-першае, пагаварылі пра перамовы паміж ЗША і Расеяй — як выглядае афіцыйная пазыцыя Вашынгтону і што адбываецца кулюарна.

Другая тэма — каналы дыялёгу ЗША з Беларусьсю. Гэтае пытаньне пакуль выглядае складаным, але магчымасьці ўсё ж ёсьць.

Асобна спыніліся на тым, як працуе рэпрэсіўны апарат у Беларусі. Турма зьмяняе людзей — і я расказаў і пра свой досьвед, і пра гісторыі іншых вядомых палітвязьняў. Гэтая тэма балючая, але яна мусіць гучаць.

І, нарэшце, мы абмеркавалі мэханізмы міжнароднай адказнасьці. Рэжым і ягоныя функцыянэры ня могуць спадзявацца, што за злачынствы ня прыйдзецца адказваць.

📌 Асноўны пасыл, які я хацеў данесьці: Беларусь застаецца часткай міжнароднай праблемы, і адказнасьць за рэпрэсіі і парушэньні правоў чалавека будзе непазьбежнай.

👉 Глядзіце поўны запіс эфіру тут:




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Сацыялёгія, якую хавае КГБ: як у траўні–чэрвені 2020 году рэальна ацэньвалі Лукашэнку і кандыдатаў

Comments Off on Сацыялёгія, якую хавае КГБ: як у траўні–чэрвені 2020 году рэальна ацэньвалі Лукашэнку і кандыдатаў

Падчас сьледзтва ў нашай крымінальнай справе ў КГБ узьнікла ідэя «даказаць», што Лукашэнка карыстаецца шырокай падтрымкай. Дзеля гэтага яны даслалі запыт у Інстытут сацыялёгіі НАН Беларусі: ці праводзіліся ўвесну-улетку 2020 году апытаньні, вынікі якіх не публікаваліся.

І такія апытаньні знайшліся. У матэрыялах справы зьявіўся цікавы дакумант (том справы XXIII, старонкі 226-229), на якія журналісты не зьвярнулі тады ўвагі — хаця іх зьмест сьведчыць аб зусім іншай карціне, чым афіцыйная прапаганда.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Funk & Zeltser v. Belneftekhim: як у ЗША судзяць беларускія дзяржструктуры

Comments Off on Funk & Zeltser v. Belneftekhim: як у ЗША судзяць беларускія дзяржструктуры

У 2014 годзе два грамадзяніна ЗША — Уладлена Функ і Эмануіл Зэльцэр — падалі пазоў у федэральны суд Усходняга акругу Нью-Ёрку супраць канцэрна «Белнафтахім» і яго даччынай кампаніі ў ЗША (Belneftekhim USA, Inc.). Іх абвінавачаньні былі сур’ёзныя: выкраданьне ў трэцяй краіне, гвалтоўнае дастаўленьне ў Беларусь і катаваньні.

Continue reading this entry »


Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Што значыць парушэньне дасудовай дамовы

Comments Off on Што значыць парушэньне дасудовай дамовы

🧾 У 2022 годзе я пайшоў на дасудовую дамову. Не таму, што я вінаваты. А таму, што абяцалі: 6 гадоў — максымум. Працэс хуткі, умовы ясныя, двое выйдуць з клеткі ў зале суда, а Рыгора Кастусёва адправяць лячыцца.

📉 Але дзяржава сваё слова парушыла. Суд даў 11 гадоў. Амаль удвая больш.

📌 Гэта ня проста подласьць. Гэта — юрыдычнае паняцьце. Яно называецца breach of statutory promise. Парушэньне гарантыі, якую дала дзяржава падчас дасудовай дамовы.

📚 Ва ўсіх цывілізаваных краінах гэта:
– падстава для іску;
– парушэньне права на справядлівы суд;
– дыскрэдытацыя юрыдычнай сыстэмы.

⚖️ Менавіта гэта мы цяпер і паказваем: што дзяржава не трымае нават тых правілаў, якія сама прапісала. І што такія дзеяньні — парушэньне правоў чалавека.

✊ Публікацыя маіх паказаньняў — гэта ня толькі маральны акт. Гэта частка будучага іску. Працяг будзе ўжо ў бліжэйшыя дні.

👉 Поўны тэкст паказаньняў — тут.

👉 Тут — поўны тэкст прысуду.

👉 А тут яшчэ нешта цікавае. Журналістаў наконт гэтага дакуманта прашу пакуль мяне не турбаваць, бо я ўсё адно недасяжны. Падрабязнасьці чакайце на наступным тыдні.




Facebooktwitterlinkedinrssinstagrammail Telegram


Blue Taste Theme created by Jabox