Учора прайшлі дэбаты на Еўрарадыё паміж мной і прадстаўніком спісу «Закон і правапарадак» Станіславам Лупаносавым. Відэа — ніжэй. Але перад тым як вы яго паглядзіце, хачу коратка растлумачыць, пра што там была размова на самой справе.
Бо гэта былі не проста «выбарчыя дэбаты».
Пра галоўнае
Я спрабаваў данесьці вельмі простую думку: у Беларусі няма праблемы з адсутнасьцю закону і парадку. Праблема ў тым, што гэты “парадак” пабудаваны на страху і закладніцтве.
Людзей садзяць. Іх выкарыстоўваюць як закладнікаў. Іх сем’і і бізнэс шантажуюць. І пакуль гэты мэханізм працуе — нічога не зьменіцца.
Чым мы адрозьніваемся
На гэтых выбарах шмат хто кажа “за ўсё добрае”. Я прапаную трохі іншы падыход: менш словаў — больш мэханізмаў.
Канкрэтна:
- грамадзянска-прававы ціск — праз суды і юрысдыкцыі ў розных краінах
- крымінальная адказнасьць — там, дзе яна можа наступіць
- міжнародны ціск — як пытаньне бясьпекі ўсяго рэгіёну, а не толькі “каштоўнасьцяў”
Гэта не тэорыя. Я ўжо рыхтую пазовы супраць людзей, якія ўдзельнічалі ў маёй справе.
Пра сыстэму і людзей
У дэбатах была важная тэма: людзі з сыстэмы. І тут мая пазыцыя вельмі простая: сёньня пытаньне ўжо не ў тым, хто дзе працаваў. Пытаньне ў тым — хто што зразумеў і што прапануе рабіць далей.
Бо Беларусь цяпер — гэта краіна, дзе частка людзей у турмах, частка — у эміграцыі, а частка — вымушана жыць і працаваць пад ціскам. У тым ліку бізнэс.
І замест таго, каб дзяліць усіх на “правільных” і “няправільных”, мае сэнс шукаць, як аб’ядноўваць усіх, хто пацярпеў ад гэтай сыстэмы.
Пра Украіну і бясьпеку
Я таксама сказаў важную рэч, якую часта недаацэньваюць: Беларусь — гэта элемент бясьпекі ўсёй Усходняй Еўропы. Пакуль Беларусь застаецца пад кантролем Расеі — будзе пагроза Польшчы, Балтыі, Украіне і далей.
Таму падтрымка беларускай дэмакратыі — гэта не пра “салідарнасьць”. Гэта пра бясьпеку саміх еўрапейцаў і амерыканцаў.
Пра “фішку” нашага спісу
Мне задалі простае пытаньне: у чым нашае адрозьненьне? Адказ яшчэ прасьцей: мы — людзі, якія ведаюць цану супраціву. Мы прайшлі праз турмы. Мы не гаворым пра гэта ў тэорыі.
І таму мы прызвычаіліся несці адказнасьць за свае словы.
Пра тое, што сапраўды важна
Мне таксама задалі пытаньне пра гендэр, меншасьці і г.д. Я адказаў шчыра: гэта можа быць важна — але сёньня ў беларусаў ёсьць больш базавая праблема. Людзі ў турмах. Людзі-закладнікі. І пакуль мы не вырашым гэта — ўсё астатняе другаснае.
Паглядзіце самі
Я сьвядома не хачу пераказваць увесь эфір. Паглядзіце самі — там шмат момантаў, якія лепш бачыць у жывой размове:
- як людзі адказваюць на складаныя пытаньні
- як трымаюць (або не трымаюць) удар
- і хто прапануе нешта канкрэтнае, а хто — агульныя словы
Відэа — ніжэй. Калі пасьля прагляду палічыце гэта вартым — буду ўдзячны за падтрымку.
Сьпіс №8 — «Беларусы дзеяньня».
Telegram